Студопедия
Случайная страница | ТОМ-1 | ТОМ-2 | ТОМ-3
АрхитектураБиологияГеографияДругоеИностранные языки
ИнформатикаИсторияКультураЛитератураМатематика
МедицинаМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогика
ПолитикаПравоПрограммированиеПсихологияРелигия
СоциологияСпортСтроительствоФизикаФилософия
ФинансыХимияЭкологияЭкономикаЭлектроника

Шығындардың сипаттамасы

Тақырып № 1 “Азық - түлік өнімдердің өндірісін басқару және экономика” пәнi, мақсаттары мен есептерi | Iшкi кәсiпкерлiк орта | Шет елдегі кәсіпорындардың түрлері | Тақырып № 3 Табиғи ресурстар | Жер ресурсының ерекшеліктерi | Жер қайтарымы | Тақырып № 4 Еңбек ресурстарды басқару | Еңбек ресурстарының ерекшелігі | Тақырып № 5 Материалды ресурстарды басқару | Тақырып № 8 Капиталды салымдарды басқару |


Читайте также:
  1. Жоба бойынша қызметтің қысқаша сипаттамасы
  2. Німдер (қызметтер) нарығының сипаттамасы
  3. Німнің (қызметтердің) сипаттамасы
  4. Тақырып № 6 Өндiрiстiк шығындарды басқару және олардың сипаттамасы

 

Шығын топтары Шығынның құрамы
1. Шығын көлеміне байланысты:     2. Есептеу сипаттамасы бойынша: 3. Пайда болу сипаты: 4. Уақыттағы өзгеріске тәуелді болған шығындар: 5. Өндіріс процесіндегі рөлі бойынша: 6. Өнімге жатқызу әдісі бойынша: 7. Шығынның құрамы бойынша: 8. Өнімнің көлеміне тәуелді болатын шығындар: Жалпы, үлесті, өндірісті, коммерциялық, толық, жұмыстың орындалу көлемі бойынша. Жоспарлы, провизорлық, нақты. Сыртқы, ішкі. Қысқа, ұзақ, шектелген.   Негізгі, үстеме. Тікелей, жанама. Жай, жиынтықты. Тұрақты, айнымалы.

 

Өндірістік шығындарға енетін шығынның құрамы аграрлы өндірісте бір бөлек есептелінеді. Бухгартелік есепте шығындар әр түрлі топтар, яғни баптар арқылы жинақталады. Мысалы: «жалдамалы жұмысшының еңбек ақысы», «қожайынға төленетін еңбек ақы», «жабдықталушыларға есеп беру», «негізгі құрал - жабдықтарды жалға алу кезіндегі төленетін жалгерлік төлемі» т.б.

Еңбек ақы төлеу шығындары шартта жұмысшының еңбегін бағалау үшін қолданылады. Бұл бапқа шарттарда жұмыс істейтін жұмыскерлерге төленетін еңбек ақысы есептелінеді.

1). ЕАШ=Т*Е ЕАШ - жұмысшының еңбекке кеткен шығыны.

Т - тауар.

Е - жұмысшыға төленетін еңбек ақы.

2). Әлеуметтік және медициналық сақтандыруға кеткен шығындар

ШӘМ=Е*КН КН - нормативті коэффициент.

3). Тұқымдар отырғызу материалдық шығындар

ТШ=Т*Б Т - тұқым.

Б - баға.

4). Тыңайтқышқа кеткен шығындар (ТНШ)

ТНШ= ТН*Б ТН - тыңайтқыштар.

5). Малдарды және өндімдерді қорғауға кеткен шығындар (ШМ,Ө)

ШМ,ӨҚ*Б ҚҚ - қорғау, құралдардың мөлшері.

6). Азыққа кеткен шығындар (АШ)

АШ=А*Б А - азық.

3. Аграрлы өндірісте өндірістік шығындар жұмыстар мен қызметтерді орындау көлеміне байланысты болады. Өндірістік шығындар жылдың өндірісте өнімнің алыну цикліне байланысты болып жыл аяғында ғана нақты шығыннан көрсетеді.

Мал шаруашылық, өсімдік шаруашылығында өндірістік шығындар бірнеше түрлі өнімді алумен байланысты болады. Сондықтан барлық көрсетілген өнімдер арқылы шығындарды бөлуге тура келеді.

Аяқталмаған өндірісте пайда болған шығындар бөлек есептелініп, келесі жылда өндірістік шығындарды есепке алу кезінде есептелінеді.

Өндірістік шығындар жоспарлау объектіне бір бөлек есептеліп, құрал -жабдықтарды пайдалану кезінде есепке алынады.

Аграрлы өндірістің әрбір процесінде пайда болған өндірістік шығындар өнімді өткізу кезінде коммуналдық шығындармен қосылады.

Белгілі бір құрал - жабдықтар кезінде, мысалы: техниканы пайдалану кезінде, жыл сайын бөлінетін аммортизациялық есептеулер шығын ретінде көрініп, осы техника өз құнын біртіндеп дайын өнімге көшіріледі, яғни өнімнің бағасын, құнын құру кезінде амортизацияға кеткен шығындар есептелінеді. Аграрлы өнiм өндіру процесінде, әрбір шаруашылық өзінің іс-әрекетін толық дамыту үшін ең біріншіден шығындар бабын, топтамасын есептеу керек, яғни алынатын пайдасын көбейту үшін ол өнімнің өзіндік құнын төмендету жолын іздестіріп, пайдасын көбейту жолын ұсыну керек.

 


Дата добавления: 2015-11-14; просмотров: 226 | Нарушение авторских прав


<== предыдущая страница | следующая страница ==>
Тақырып № 6 Өндiрiстiк шығындарды басқару және олардың сипаттамасы| Тақырып № 7 Өндiрiс салаларын мамандандыру және сәйкестендiру

mybiblioteka.su - 2015-2024 год. (0.006 сек.)